HISTORIA

Kiedy powstało miasto Piła? Jaki był jego pierwotny wygląd? Nie jesteśmy dzisiaj w stanie udzielić na te pytania precyzyjnych odpowiedzi.

Niemiecki badacz przeszłości Piły Karl Boese w swojej historii miasta wydanej dwukrotnie w Pile w 1935 r. i Würzburgu w 1965 r. twierdził, że miasto powstało na miejscu istniejącej już w czasach wędrówki ludów gockiej osady rybackiej. Prawa miejskie miała jej nadać w 1380 r. królowa Jadwiga Andegaweńska. Możemy się domyślać, że Boese zapożyczył te informacje ze Sprawozdania z zarządu i stanu spraw gminy miejskiej Piła za lata 1891-1895 wydanego drukiem w Pile w 1896 r. przez Gustava Eichstädta. Autorem sprawozdania był ówczesny burmistrz miasta Gustav Wolff, który napisał również, załączony do dokumentu, obszerny rys historyczny. W nim podawał, że Piła była starą osadą rybacką istniejącą już w III wieku n.e. na szlaku łączącym rzymskie [!] osady Wałcz, Brzostowo i Grabowo. Nazwę miasta wywodził od greckiego słowa oznaczającego w tłumaczeniu na język polski „przejście” lub „bród”. Z kolei wiadomości o przywileju nadanym miastu przez królową Jadwigę burmistrz miał uzyskać od królewskiego radcy budowlanego Gustava Adolfa Crügera, który rzekomo widział poświadczoną kopię dokumentu w pilskim archiwum spalonym podczas wielkiego pożaru w 1834 r. W ten sposób burmistrz chciał „przesunąć” początki grodu nad Gwdą wystawiając mu starożytną metrykę.